การวิเคราะห์การพัฒนาศักยภาพประชาชนและเยาวชนด้านศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการสร้างมูลค่าเชิงพื้นที่ (ตลาดวัฒนธรรมชุมชนต้นแบบ) ตำบลสลักได อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์
1. บริบทของพื้นที่ตำบลสลักได
ตำบลสลักได อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ เป็นชุมชนที่มีทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่โดดเด่น ทั้งด้านประวัติศาสตร์ชุมชน โบราณสถานคูดินคันน้ำ วิถีชีวิตของชาวไทยเชื้อสายเขมร ภาษา ประเพณี ความเชื่อ การละเล่นพื้นบ้าน และศิลปะการแสดงพื้นถิ่น เช่น การแสดง "เรือมอันเร" ซึ่งเป็นอัตลักษณ์สำคัญของชุมชน
การนำทุนทางวัฒนธรรมดังกล่าวมาพัฒนาเป็น "ตลาดวัฒนธรรมชุมชนต้นแบบ" จึงเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับพื้นที่ ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์และสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมให้คงอยู่ต่อไป
2. การพัฒนาศักยภาพประชาชนและเยาวชน
2.1 ด้านองค์ความรู้และการเรียนรู้ทางวัฒนธรรม
การดำเนินงานช่วยให้ประชาชนและเยาวชนเกิดการเรียนรู้เกี่ยวกับ
ประวัติศาสตร์ชุมชนตำบลสลักได
ศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น
ภาษาและประเพณีท้องถิ่น
การแสดงพื้นบ้านและพิธีกรรมต่าง ๆ
การประยุกต์ใช้ทุนวัฒนธรรมเพื่อสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจ
ส่งผลให้เกิดการตระหนักรู้และเห็นคุณค่าของมรดกทางวัฒนธรรมในท้องถิ่นมากขึ้น
2.2 ด้านทักษะและศักยภาพของเยาวชน
เยาวชนได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้จากปราชญ์ชาวบ้านและผู้สูงอายุในชุมชน ทำให้เกิดการพัฒนาทักษะ ได้แก่
ทักษะการแสดงศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้าน
ทักษะการเป็นผู้นำและการทำงานเป็นทีม
ทักษะการสื่อสารและการนำเสนอเรื่องราวชุมชน
ทักษะการใช้สื่อดิจิทัลในการประชาสัมพันธ์
ทักษะการจัดกิจกรรมและการบริหารจัดการตลาดวัฒนธรรม
ส่งผลให้เยาวชนมีบทบาทสำคัญในการเป็นผู้สืบทอดและเผยแพร่วัฒนธรรมของชุมชน
2.3 ด้านการสร้างความเข้มแข็งของชุมชน
ประชาชนในพื้นที่เกิดการรวมกลุ่มและมีส่วนร่วมในการดำเนินกิจกรรมร่วมกันมากขึ้น อาทิ
กลุ่มศิลปวัฒนธรรม
กลุ่มผู้สูงอายุ
กลุ่มเยาวชน
กลุ่มอาชีพและวิสาหกิจชุมชน
หน่วยงานภาครัฐและสถานศึกษา
ก่อให้เกิดเครือข่ายความร่วมมือในการอนุรักษ์และต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมของชุมชน
3. การสร้างมูลค่าเชิงพื้นที่ผ่านตลาดวัฒนธรรมชุมชนต้นแบบ
3.1 มูลค่าทางเศรษฐกิจ
ตลาดวัฒนธรรมชุมชนต้นแบบเป็นพื้นที่ที่สามารถเชื่อมโยงทุนวัฒนธรรมกับเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ส่งผลให้เกิด
การจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชนและสินค้าภูมิปัญญาท้องถิ่น
การสร้างรายได้ให้แก่ประชาชนและกลุ่มอาชีพ
การกระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก
การเพิ่มโอกาสทางการตลาดแก่ผู้ประกอบการในชุมชน
3.2 มูลค่าทางสังคม
การจัดตลาดวัฒนธรรมทำให้เกิด
ความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ของชุมชน
การสืบทอดภูมิปัญญาระหว่างคนรุ่นเก่าสู่คนรุ่นใหม่
ความสามัคคีและความเข้มแข็งของชุมชน
การสร้างพื้นที่เรียนรู้และแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม
3.3 มูลค่าทางวัฒนธรรม
กิจกรรมดังกล่าวช่วยให้
ศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านได้รับการอนุรักษ์และฟื้นฟู
องค์ความรู้ท้องถิ่นได้รับการรวบรวมและถ่ายทอดอย่างเป็นระบบ
เกิดการพัฒนาต่อยอดทุนวัฒนธรรมสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์
อัตลักษณ์ของตำบลสลักไดได้รับการเผยแพร่สู่สาธารณะ
3.4 มูลค่าทางการท่องเที่ยว
ตลาดวัฒนธรรมชุมชนต้นแบบสามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่มีศักยภาพ โดยมีจุดเด่น ได้แก่
การแสดงเรือมอันเร
อาหารพื้นถิ่นและวิถีชีวิตชุมชน
ผลิตภัณฑ์หัตถกรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น
เรื่องราวทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีของพื้นที่
ซึ่งสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวและสร้างรายได้หมุนเวียนภายในชุมชนได้อย่างต่อเนื่อง
4. ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการพัฒนา
ระดับบุคคล
ประชาชนและเยาวชนมีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะด้านศิลปวัฒนธรรมเพิ่มขึ้น
เกิดจิตสำนึกในการอนุรักษ์และสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น
มีศักยภาพในการสร้างรายได้จากทุนวัฒนธรรม
ระดับชุมชน
ชุมชนมีความเข้มแข็งและมีการทำงานแบบมีส่วนร่วม
เกิดเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาคส่วนต่าง ๆ
มีพื้นที่กลางในการจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรม
ระดับพื้นที่
เกิดตลาดวัฒนธรรมชุมชนต้นแบบที่สะท้อนอัตลักษณ์ของตำบลสลักได
สร้างภาพลักษณ์และชื่อเสียงให้กับพื้นที่
เพิ่มโอกาสในการพัฒนาสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์
5. บทวิเคราะห์เชิงสรุป
การพัฒนาศักยภาพประชาชนและเยาวชนด้านศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการสร้างมูลค่าเชิงพื้นที่ (ตลาดวัฒนธรรมชุมชนต้นแบบ) ตำบลสลักได อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ เป็นกระบวนการพัฒนาที่ใช้ทุนทางวัฒนธรรมเป็นฐานในการสร้างความเข้มแข็งให้แก่คนและชุมชน โดยมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชน การถ่ายทอดองค์ความรู้ระหว่างรุ่น และการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นให้สอดคล้องกับบริบทเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ส่งผลให้เกิดคุณค่าทั้งในมิติทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม อันนำไปสู่การสร้างรายได้ การอนุรักษ์อัตลักษณ์ท้องถิ่น และการพัฒนาพื้นที่อย่างยั่งยืน
กล่าวได้ว่า "ตลาดวัฒนธรรมชุมชนต้นแบบตำบลสลักได" เป็นกลไกสำคัญในการยกระดับทุนทางวัฒนธรรมให้กลายเป็นทุนทางเศรษฐกิจและทุนทางสังคม อันส่งเสริมให้ประชาชนและเยาวชนเป็นกำลังสำคัญในการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นและขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนตามแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์และการพัฒนาฐานรากของประเทศ.
แผนการดำเนินงานต่อไป
พัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น และ บูรณาการร่วมกับหน่วยงานปกครองท้องถิ่น ในพื้นที่
