กิจกรรมที่ 2 ดำเนินการระหว่างวันที่ 8, 11 – 12 พฤษภาคม 2569 ณ บ้านหนองกัว หมู่ที่ 9 ตำบลเมืองที อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ รวมระยะเวลา 3 วัน มีวัตถุประสงค์เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการจัดการน้ำอัจฉริยะสู่ชุมชน และสนับสนุนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ กิจกรรมประกอบด้วย การบรรยายเชิงปฏิบัติการในหัวข้อต่างๆ ได้แก่ ความสำคัญของการบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตรอินทรีย์, การตรวจสอบคุณภาพน้ำเบื้องต้น (ค่า pH และความสะอาด), การเรียนรู้แหล่งน้ำในชุมชนและการอนุรักษ์, การวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการด้านการใช้น้ำของเกษตรกร, การออกแบบระบบน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ (เช่น ระบบน้ำหยดและสปริงเกลอร์), การสาธิตและฝึกปฏิบัติการติดตั้งระบบน้ำ และการเรียนรู้การใช้ระบบน้ำอัจฉริยะ (Smart Water System) เพื่อการจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ ผลผลิตที่สำคัญจากกิจกรรมนี้คือ ระบบให้น้ำอัจฉริยะที่ใช้งานได้จริง จำนวน 1 ระบบ, แปลงสาธิตการจัดการน้ำ 1 แปลง (พื้นที่สีเขียวเพิ่มขึ้น ≥10%) และ คู่มือการใช้งานระบบน้ำอัจฉริยะ 1 เรื่อง ซึ่งช่วยให้เกษตรกรสามารถประหยัดน้ำและแรงงานในการเพาะปลูกได้อย่างเป็นรูปธรรม
ปัญหาและอุปสรรค
สภาพอากาศร้อนจัด (12 คน) ส่งผลต่อความต่อเนื่องในการเรียนรู้และการปฏิบัติงานติดตั้งระบบในพื้นที่
ผู้สูงอายุบางส่วน (8 คน) มีข้อจำกัดในการอ่านเอกสารและการใช้เทคโนโลยี (แอปพลิเคชันควบคุมระบบน้ำอัจฉริยะ)
ระยะเวลาการฝึกปฏิบัติติดตั้งระบบน้ำ (7 คน) มีจำกัด ทำให้ผู้เข้าร่วมบางท่านยังไม่มีความมั่นใจในการติดตั้งด้วยตนเอง
ผู้เข้าร่วมบางท่านไม่มีสมาร์ทโฟน (5 คน) ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการใช้งานระบบน้ำอัจฉริยะที่ควบคุมผ่านแอปพลิเคชัน
ข้อจำกัดด้านงบประมาณของครัวเรือน (11 คน) ในการนำระบบน้ำอัจฉริยะหรืออุปกรณ์ประหยัดน้ำไปติดตั้งในแปลงของตนเอง
การขาดแคลนน้ำในฤดูแล้ง (7 คน) เป็นความท้าทายต่อการนำระบบไปใช้อย่างต่อเนื่อง
แผนการดำเนินงานต่อไป
ปรับเวลาทำกิจกรรม: เปลี่ยนเวลาการฝึกปฏิบัติภาคสนามเป็นช่วงเช้าตรู่หรือเย็น เพื่อลดผลกระทบจากอากาศร้อน
จัดทำสื่อที่ใช้งานง่าย: พัฒนาคู่มือภาพขั้นตอนการใช้งานระบบน้ำ (Manual) สำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ที่ไม่มีสมาร์ทโฟน พร้อมทั้งจัดทำคลิปวิดีโอสั้นๆ แนะนำการใช้งานแบบ Offline
เพิ่มระยะเวลาฝึกปฏิบัติ: ขยายเวลาในการฝึกปฏิบัติการติดตั้งระบบน้ำเป็น 3 วันต่อเนื่อง หรือจัดกิจกรรมเสริมในช่วงเย็น เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้ลงมือทำจริงจนเกิดความชำนาญ
พัฒนาโหมด Manual สำรอง: ออกแบบระบบน้ำอัจฉริยะให้มีโหมดการควบคุมแบบ Manual หรือระบบเปิด-ปิดด้วยสวิตช์ปกติ เพื่อรองรับผู้ที่ไม่มีสมาร์ทโฟน
จัดตั้งกองทุนหรือกลุ่มเกษตรกร: ประสานงานกับองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) และภาคีเครือข่าย เพื่อหาแหล่งเงินทุนสนับสนุนหรือจัดตั้งกองทุนชุมชนในการติดตั้งระบบน้ำประหยัดให้กับครัวเรือนยากจนและเกษตรกรทั่วไป
ส่งเสริมการกักเก็บน้ำ: เพิ่มองค์ความรู้เรื่องการขุดสระน้ำขนาดเล็ก การทำฝายชะลอน้ำ หรือการเก็บน้ำฝน เพื่อให้มีน้ำใช้ในช่วงฤดูแล้งและสนับสนุนการใช้น้ำอย่างยั่งยืน