ชุมชนบ้านจารพัต ตำบลจารพัต อำเภอศรีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ เป็นชุมชนที่มีทุนทางวัฒนธรรมด้านศิลปะการแสดงพื้นบ้านอันทรงคุณค่า ซึ่งสะท้อนวิถีชีวิต ความเชื่อ และอัตลักษณ์ของชุมชน โดยเฉพาะการแสดงของกลุ่มสตรีที่เป็นผู้สืบทอดและถ่ายทอดองค์ความรู้จากรุ่นสู่รุ่น อย่างไรก็ตาม ในบริบทของสังคมปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ส่งผลให้เยาวชนและประชาชนทั่วไปมีโอกาสเข้าถึงและเรียนรู้ศิลปะการแสดงพื้นบ้านลดลง ดังนั้น โครงการจึงดำเนินกิจกรรมพัฒนาถ่ายทอด และเผยแพร่ศิลปะการแสดงพื้นบ้านสู่เยาวชนและสาธารณชน เพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างกลุ่มสตรี ปราชญ์ชาวบ้าน เยาวชน และชุมชน ตลอดจนส่งเสริมให้เกิดการอนุรักษ์ สืบสาน และต่อยอดศิลปะการแสดงพื้นบ้านให้คงอยู่ในวิถีชีวิตของคนในพื้นที่อย่างยั่งยืน อีกทั้งยังเป็นการสร้างพื้นที่สาธารณะในการเผยแพร่องค์ความรู้และสร้างความภาคภูมิใจในทุนทางวัฒนธรรมของชุมชน
กิจกรรมที่ 2 พัฒนาถ่ายทอด และเผยแพร่ศิลปะการแสดงพื้นบ้านสู่เยาวชนและสาธารณชน บ้านจารพัต ตำบลจารพัต อำเภอศรีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ สามารถดำเนินงานได้ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ โดยมุ่งเน้นการสร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างกลุ่มสตรี ปราชญ์ชาวบ้าน เยาวชน และประชาชนในชุมชน ส่งผลให้เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ การพัฒนาทักษะการแสดง และการเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นสู่สาธารณชนอย่างเป็นรูปธรรม ผลการดำเนินงานดังกล่าวช่วยเสริมสร้างความภาคภูมิใจในทุนทางวัฒนธรรมของชุมชน และเป็นแนวทางสำคัญในการอนุรักษ์ สืบสาน และต่อยอดศิลปะการแสดงพื้นบ้านให้คงอยู่คู่ชุมชนบ้านจารพัตอย่างยั่งยืน
1. วิธีดำเนินงาน
- ประชุมวางแผนการดำเนินกิจกรรมร่วมกับผู้นำชุมชน กลุ่มสตรี ปราชญ์ชาวบ้าน และคณะทำงาน
- คัดเลือกเยาวชนและผู้สนใจเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้และฝึกปฏิบัติศิลปะการแสดงพื้นบ้าน
- จัดอบรมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับประวัติ ความเป็นมา รูปแบบการแสดง ดนตรี เครื่องแต่งกาย และความหมายทางวัฒนธรรม
- จัดกิจกรรมถ่ายทอดทักษะการแสดงพื้นบ้านโดยวิทยากรภูมิปัญญาท้องถิ่นและครูผู้เชี่ยวชาญ
- ฝึกซ้อมการแสดงร่วมกันระหว่างกลุ่มสตรีและเยาวชน เพื่อสร้างความเข้าใจและความต่อเนื่องในการถ่ายทอด
- จัดกิจกรรมเผยแพร่ศิลปะการแสดงพื้นบ้านในรูปแบบการแสดงสาธิต การแสดงบนเวที และกิจกรรมในชุมชน
- ผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ เช่น ภาพถ่าย วิดีทัศน์ และเอกสารเผยแพร่ เพื่อขยายผลสู่สาธารณชน
- ประเมินผลการดำเนินกิจกรรมจากการมีส่วนร่วม ความรู้ ความเข้าใจ และความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมกิจกรรม
2. ผลการดำเนินงาน
2.1 ผลการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่เยาวชน
- เยาวชนที่เข้าร่วมกิจกรรมได้รับความรู้เกี่ยวกับประวัติความเป็นมาและคุณค่าของศิลปะการแสดงพื้นบ้านบ้านจารพัต
- ผู้เข้าร่วมกิจกรรมสามารถเรียนรู้ท่าทางพื้นฐาน จังหวะดนตรี และรูปแบบการแสดงจากวิทยากรภูมิปัญญาท้องถิ่น
- เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกลุ่มสตรี ผู้สูงอายุ และเยาวชนในชุมชนอย่างใกล้ชิด
- เยาวชนมีความสนใจและแสดงออกถึงความภาคภูมิใจในศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นมากขึ้น
2.2 ผลการฝึกปฏิบัติและพัฒนาทักษะการแสดง
- ได้จัดกิจกรรมฝึกซ้อมและพัฒนาทักษะการแสดงพื้นบ้านอย่างต่อเนื่อง
- ผู้เข้าร่วมกิจกรรมสามารถปฏิบัติท่ารำและการเคลื่อนไหวตามจังหวะดนตรีได้ดีขึ้น
- กลุ่มสตรีและเยาวชนสามารถร่วมกันแสดงในรูปแบบการแสดงพื้นบ้านได้อย่างเหมาะสม
- เกิดการพัฒนาศักยภาพด้านการแสดง การสื่อสาร และการทำงานเป็นทีมของผู้เข้าร่วมกิจกรรม
2.3 ผลการเผยแพร่สู่สาธารณชน
- ได้จัดการแสดงสาธิตและการแสดงเผยแพร่ในกิจกรรมของชุมชนและงานประเพณีท้องถิ่น
- ประชาชนในพื้นที่และผู้เข้าร่วมงานได้รับชมการแสดงพื้นบ้านและเกิดความสนใจในศิลปวัฒนธรรมของชุมชน
- มีการจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์เพื่อเผยแพร่กิจกรรมผ่านช่องทางต่าง ๆ ทั้งในรูปแบบเอกสาร ภาพถ่าย และสื่อออนไลน์
- ช่วยสร้างการรับรู้และภาพลักษณ์ที่ดีให้กับชุมชนในฐานะแหล่งเรียนรู้ด้านศิลปะการแสดงพื้นบ้าน
2.4 ผลการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ
- เกิดความร่วมมือระหว่างกลุ่มสตรี ผู้นำชุมชน โรงเรียน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- มีการประสานงานเพื่อสนับสนุนการจัดกิจกรรมถ่ายทอดและเผยแพร่ศิลปะการแสดงพื้นบ้านอย่างต่อเนื่อง
- ชุมชนมีแนวโน้มที่จะพัฒนาเป็นพื้นที่เรียนรู้และแหล่งสืบสานศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นในอนาคต
3. ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากกิจกรรม
3.1 เยาวชนและประชาชนทั่วไปมีความรู้ ความเข้าใจ และเห็นคุณค่าของศิลปะการแสดงพื้นบ้านบ้านจารพัตเพิ่มขึ้น
3.2 กลุ่มสตรีและปราชญ์ชาวบ้านมีบทบาทสำคัญในการเป็นผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้สู่คนรุ่นใหม่
3.3 ชุมชนมีเวทีในการเผยแพร่ศิลปะการแสดงพื้นบ้านสู่สาธารณชนอย่างเป็นรูปธรรม
เกิดเครือข่ายความร่วมมือในการอนุรักษ์และสืบสานศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น
3.4 ศิลปะการแสดงพื้นบ้านได้รับการต่อยอดให้เป็นกิจกรรมสร้างสรรค์ที่เชื่อมโยงกับการเรียนรู้ของเยาวชนและการพัฒนาชุมชน
ปัญหาและอุปสรรค
1. เยาวชนบางส่วนยังมีข้อจำกัดด้านเวลาในการเข้าร่วมกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง
2. การถ่ายทอดทักษะการแสดงต้องใช้เวลาและการฝึกซ้อมอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้เกิดความชำนาญ
แผนการดำเนินงานต่อไป
1. ควรมีการสนับสนุนอุปกรณ์ เครื่องแต่งกาย และสื่อการเรียนรู้เพิ่มเติมเพื่อให้การถ่ายทอดมีประสิทธิภาพมากขึ้น
2. ควรขยายผลการเผยแพร่ผ่านสื่อออนไลน์และกิจกรรมในสถานศึกษาเพื่อเพิ่มการเข้าถึงของกลุ่มเป้าหมาย
3. ควรจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่องทุกปี เพื่อสร้างผู้สืบทอดและพัฒนาศักยภาพของเยาวชนในระยะยาว
