ศูนย์บ่มเพาะวิสาหกิจ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ ได้ดำเนินโครงการพัฒนาศักยภาพชุมชนผ้าไหมเพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ตามแนวทางเศรษฐกิจ BCG โดยจัดกิจกรรมที่ 2 การแปรรูปผลิตภัณฑ์ผ้าไหมชุมชน ซึ่งประกอบด้วยการอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การแปรรูปเศษผ้าไหมเป็นผลิตภัณฑ์ ซึ่งเป็นการอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการใช้ประโยชน์จากเศษผ้าไหมที่เหลือจากกระบวนการผลิต การดำเนินกิจกรรมมุ่งเน้นการนำวัสดุเหลือใช้มาสร้างมูลค่าเพิ่ม ลดของเสียในชุมชนตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) โดยผู้เข้าร่วมโครงการสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และต่อยอดสู่การสร้างอาชีพและรายได้เสริม กิจกรรมสำคัญประกอบด้วย การคัดเลือกและเตรียมเศษผ้าไหม การออกแบบผลิตภัณฑ์ การแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ ได้แก่ พวงกุญแจ กระเป๋า และเครื่องประดับตกแต่งผม
ผลจากการดำเนินกิจกรรม พบว่า ผู้เข้าร่วมโครงการจำนวน 30 คน มีความรู้ความเข้าใจในการแปรรูปเศษผ้าไหม สามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีความสวยงามและมีศักยภาพเชิงพาณิชย์ อีกทั้งยังส่งเสริมการใช้ทรัพยากรในชุมชนอย่างคุ้มค่า และเกิดการเรียนรู้ร่วมกันในชุมชน นอกจากนี้ ยังพบว่ามีผู้เข้าร่วมบางส่วนสามารถพัฒนาตนเองสู่การเป็นนวัตกรชุมชนที่สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้และขยายผลสู่ชุมชนได้อย่างต่อเนื่อง
โดยภาพรวม โครงการสามารถสร้างผลลัพธ์เชิงรูปธรรม ทั้งด้านการพัฒนาทักษะ การสร้างผลิตภัณฑ์ต้นแบบ และการวางรากฐานในการต่อยอดเชิงพาณิชย์ ซึ่งจะนำไปสู่การเสริมสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจฐานรากของชุมชนอย่างยั่งยืน
ปัญหาและอุปสรรค
1. เศษผ้าไหม มีขนาดและลวดลายที่แตกต่างกัน ทำให้ต้องใช้เวลาในการคัดเลือกผ้าให้มีความสวยงาม กลมกลืน และเหมาะสมกับการออกแบบผลิตภัณฑ์แต่ละประเภท
2. ผู้เข้าร่วมบางส่วนยังขาดทักษะด้านการตัดเย็บและการประกอบชิ้นงานให้มีความปราณีต จึงต้องใช้เวลาในการฝึกปฏิบัติเพิ่มเติม
3. การพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพและมาตรฐานสม่ำเสมอยังต้องอาศัยการฝึกฝนและการพัฒนาทักษะอย่างต่อเนื่อง
แผนการดำเนินงานต่อไป
1. ส่งเสริมการฝึกปฏิบัติด้านการตัดเย็บ การประกอบชิ้นงาน และการตกแต่งผลิตภัณฑ์อย่างต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาทักษะฝีมือและความประณีตในการผลิต
2. มุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเศษผ้าไหมให้มีคุณภาพ มีความประณีตในการตัดเย็บ มีความสวยงาม ทนทาน สามารถตอบสนองความต้องการของตลาดได้
3. พัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ให้มีความหลากหลายและสอดคล้องกับความต้องการของตลาด
4. ออกแบบผลิตภัณฑ์ให้มีเอกลักษณ์เฉพาะสะท้อนอัตลักษณ์ของชุมชน เพื่อเพิ่มมูลค่าเชิงพาณิชย์